Paraliza dhe pareza: rehabilitimi neurologjik
Pareza është dobësimi i pjesshëm i një muskuli ose i një pjese të trupit, ndërsa paraliza është humbja e plotë e lëvizjes vullnetare. Të dyja ndodhin kur dëmtohet truri, palca kurrizore ose një nerv periferik. Rehabilitimi neurologjik me fizioterapi synon t’ju ndihmojë të rifitoni sa më shumë lëvizje, forcë dhe pavarësi në jetën e përditshme.
Në PhysioLife punojmë kryesisht me këto raste:
- pas insultit (iktusit, strokut), kur njëra anë e trupit dobësohet (hemipareza);
- dëmtime të nervave periferikë, p.sh. pas frakturave, operacioneve ose shtypjes së nervit, si pareza e nervit peroneal (“këmba që varet”) ose e nervit radial;
- paraliza e nervit fytyror (paraliza e Bell-it), kur njëra anë e fytyrës nuk lëviz si duhet.
Çfarë vështirësish mund të keni
- Dobësi në krah, dorë ose këmbë dhe vështirësi në lëvizjet e hollësishme.
- Ngurtësi ose tonus i shtuar i muskujve (spasticitet) pas insultit.
- Probleme me ekuilibrin, ecjen dhe rrezik për rrëzime.
- Ndryshime të ndjeshmërisë, mpirje ose dhimbje.
- Te paraliza e fytyrës: vështirësi për të mbyllur syrin, për të buzëqeshur ose për të mbajtur ujin në gojë.
Çdo rast është i ndryshëm. Ecuria varet nga shkaku, nga shtrirja e dëmtimit dhe nga sa shpejt fillon rehabilitimi.
Si e organizojmë rehabilitimin në PhysioLife
1. Vlerësimi. Fizioterapeuti vlerëson forcën, tonusin, ndjeshmërinë, ekuilibrin, ecjen dhe aktivitetet e përditshme. Shikon dokumentacionin mjekësor dhe, bashkë me ju e familjen, vendos objektiva praktike, p.sh. të ngriheni vetë nga karrigia ose të kapni një gotë.
2. Ushtrime të orientuara drejt detyrave. Truri dhe nervat mësojnë përmes përsëritjes. Prandaj me terapi ushtrimore praktikojmë lëvizje reale: kalimin nga shtrirë në ulur, qëndrimin në këmbë, ecjen, kapjen e objekteve. Punojmë edhe për forcën, ekuilibrin dhe parandalimin e rrëzimeve.
3. Kujdesi për muskujt dhe nyjet. Me terapi manuale, zgjatime dhe pozicionim të kujdesshëm parandalojmë ngurtësimin e nyjeve dhe mbrojmë shpatullën e dobësuar. Për këmbën që varet mund të këshillohet një ortezë, në bashkëpunim me mjekun.
4. Paraliza e fytyrës. Punojmë me ushtrime të buta dhe të kontrolluara të muskujve të fytyrës para pasqyrës dhe masazh, duke shmangur lëvizjet me forcë të tepërt. Ju mësojmë edhe si të mbroni syrin.
5. Familja dhe shtëpia. Mësojmë familjarët si ta ndihmojnë pacientin në mënyrë të sigurt dhe japim një program ushtrimesh për çdo ditë.
Çfarë të prisni
Rehabilitimi neurologjik zakonisht kërkon kohë dhe durim. Përmirësimi shpesh vjen hap pas hapi, gjatë javëve dhe muajve, dhe mund të ketë periudha kur ecuria duket më e ngadaltë. Ne e matim progresin rregullisht dhe e përshtatim planin. Kur ka nevojë, bashkëpunojmë me neurologun ose mjekun tuaj.
Kur duhet ndihmë urgjente
Nëse ju ose dikush pranë jush shfaq papritur shtrembërim të fytyrës, dobësi në krah ose këmbë, vështirësi në të folur ose shikim të turbullt, telefononi menjëherë urgjencën (127). Këto mund të jenë shenja të insultit dhe çdo minutë ka rëndësi. Edhe paraliza e fytyrës duhet vlerësuar fillimisht nga mjeku, për të përjashtuar shkaqe të tjera.
Pyetje të shpeshta për rehabilitimin neurologjik
Kur duhet të fillojë fizioterapia pas insultit?
Sa më shpejt që mjeku e lejon dhe gjendja është e qëndrueshme. Rehabilitimi i hershëm zakonisht ndihmon, por edhe muaj pas insultit ushtrimet mund të sjellin përmirësim.
A ka kuptim fizioterapia nëse insulti ka ndodhur shumë kohë më parë?
Shpesh po. Edhe në fazën kronike ushtrimet mund të përmirësojnë ecjen, ekuilibrin dhe pavarësinë, si dhe të parandalojnë ngurtësimin e nyjeve.
A rikthehet lëvizja e fytyrës pas paralizës së Bell-it?
Te shumë persona lëvizja rikthehet gradualisht gjatë javëve ose muajve. Fizioterapia ndihmon që rikthimi të jetë sa më i kontrolluar dhe të ulë rrezikun e lëvizjeve të padëshiruara.
A mund të marrë pjesë familja në seanca?
Po, dhe e inkurajojmë. Familjarët mësojnë si ta ndihmojnë pacientin në shtëpi në mënyrë të sigurt.
Shërbime dhe artikuj të lidhur
Rezervoni një vlerësim
Na telefononi ose na shkruani në WhatsApp. Gjejmë një orar që ju përshtatet dhe e vlerësojmë rastin tuaj nga afër.
E Hënë–E Premte 09:00–20:00 · E Shtunë 09:00–14:00 · Rruga Andon Zako Çajupi 24, Tiranë
Ky informacion është i përgjithshëm dhe nuk zëvendëson ekzaminimin mjekësor.